Weithiau mae pethau annisgwyl yn digwydd mewn addysg – yn yr achos hwn daeth cyfle i unioni dwy system.
Mae Layla o Texas wedi bod yn dysgu Cymraeg trwy wasanaeth tiwtora ar-lein 1:1 Ysgol Sadwrn ers peth amser, ond wrth reswm, tydi’r Gymraeg ddim yn rhan o gwricwlwm ysgolion uwchradd yr UDA.
Wrth i’w sgiliau Cymraeg ddatblygu, ystyriwyd a allai’r sgiliau hyn gael eu cydnabod a’u cyfrif fel credydau swyddogol iaith fyd-eang o fewn gyfundrefn addysg yr UDA. Yn Texas, mae disgwyl i ddisgyblion ysgol uwchradd gwblhau credydau “LOTE” (Ieithoedd Heblaw’r Saesneg). Er bod y rhain fel arfer yn cael eu hennill trwy ddosbarthiadau ysgol reoledig, gellir cydnabod dysgu allanol os caiff ei ddogfennu’n briodol ac os yw’n cyd-fynd â safonau’r wladwriaeth. I wneud y gydnabyddiaeth yn bosibl, roedd angen i fedrusrwydd Layla yn y Gymraeg fod yn gymesur â strwythur system addysg yr UDA er mwyn cael ei gydnabod a’i dderbyn.
I ddangos ei medrusrwydd, datblygodd Ysgol Sadwrn asesiad ffurfiol i fapio ei chynnydd i Safonau LOTE Gwybodaeth a Sgiliau Hanfodol Texas (TEKS), Canllawiau Medrusrwydd ACTFL, a phrotocol asesu rheoledig oedd yn cwmpasu’r holl sgiliau ieithyddol.
Derbyniwyd y dyfarniad gan yr ysgol a’r aseswyr allanol ac yn wir, derbyniodd Layla 2 gredyd LOTE yn y Gymraeg ac fe’u hychwanegwyd at ei chymwysterau ysgol uwchradd yn Texas!
Mae’r garreg filltir hon yn gyflawniad personol anhygoel i Layla, ond mae hefyd yn dangos rhywbeth ehangach: mae’n bosibl cydnabod dichonolrwydd ieithoedd lleiafrifol o fewn systemau addysg ffurfiol ledled y byd. Yn Ysgol Sadwrn, mae adeiladu pontydd yn waith hanfodol gan ganiatáu i ddysgu’r Gymraeg ymestyn heibio ffiniau, systemau, a rhagdybiaethau. Mae dysgu eisoes yn digwydd; y cwestiwn yw a ydy’r systemau’n bodloni i’w gydnabod – ac fel y profodd Layla, weithiau’r cyfan sydd ei angen yw adeiladu’r bont gywir.
Llongyfarchiadau, Layla!
